|
Ga naar het verslag van dag 1&2
3
5 & 6 |
Dag 4 |
26 september 2002
D-Day-stranden, St. Mere Eglise, Les Marais, Bayeux |
|
Het ontbijt de volgende ochtend in hotel le Vauban in Carentan is sober doch adequaat en we hebben besloten dat we hier straks nog een nacht blijven en vandaag Cotentin, het schiereiland van Normandië, gaan verkennen. Dit is een uitgestrekt veengebied, een beetje als het Waterland boven Amsterdam. Veel slootjes, hoogstaand water (in de winter lopen veel stukken land helemaal onder water) en uitgestrekte natuurgebieden. Qua sfeer lijkt het heel erg op de Fens ten noorden van Cambridge, waar Graham Swift over schreef in Waterland. Daar moeten we ook nog eens gaan kijken! Het is hier een beetje spooky, doodstil. Het weer helpt wel, de bewolking is vanochtend aardig dik, al schijnt in de verte de zon tussen de wolken door.
|
|
|
De weggetjes zijn smal en kronkelig, met veel grind overal. En het stikt er (zoals op heel veel plaatsen in Normandië!) van de buizerds! We doen het dus met plezier een beetje op het gemak :-) Blijft jammer dat die beesten, als ze al zitten op een paaltje of zo, altijd opvliegen als je met de motor aankomt. Als J-P met de Pan langsrijdt, blijven ze nog wel zitten, maar de Dominator fluflufluut toch net iets te hard naar hun zin. Sorry guys and gals :(
|
|
Een stukje verder ligt dan al Utah Beach en natuurlijk gaan we hier even kijken. Diverse monumenten zijn hier opgericht en er zijn ook wat bunkers blijven zitten. Het strand ziet er doodgewoon uit. Er is een draf- en renbaan vlakbij, dus veel paarden worden hier uitgelaten (mannetje met rijstel erachter). We nemen een kijkje in het museum hier. De thematiek van dit museum is erg eenduidig: de strijd bij Utah Beach wordt belicht, ook in combinatie met de paramilitaire acties achter de frontlinies. Boeiend en goed gedoseerd. Er draait een korte film (12 minuten) in het Engels/Frans waarin kort maar krachtig het verloop van de strijd uit de doeken wordt gedaan.
|
|
Op naar Saint Mère d'Eglise dan, waar een paramilitair aan de kerktoren bleef hangen (hoe het hem verging, is te zien in de film The Longest Day). Ze hebben aan dezelfde kerk tegenwoordig een pop hangen met een parachute...
|
|
|
Voor zo'n pop hoeven we hier in ieder geval niet te gaan kijken, maar we hebben wel hoge verwachtingen van het museum alhier, het Musée des Troupes Aéroportées. Op het museumterrein staan twee gebouwen in de vorm van een parachute. In het ene gebouw kun je een vliegtuig in om te zien hoe de bemanning hier nu in zat, klaar om te gaan springen. Dat is erg gaaf. Verder oneindig veel vitrines met snuisterijen zoals ik dat dan maar even noem. De militaire uitrusting van deze en gene (van laarzen tot stukjes notenreep) en natuurlijk brieven naar huis. Wat overheerst in dit gebouw is de film die wordt gedraaid, voornamelijk vanwege het luide volume. De conservator van het museum houdt in de film een praatje over waarom dit museum zo bijzonder is. En dan is er een net-niet-beroerd Engels sprekende Fransman die wat achtergrondinfo geeft. Allemaal op zeer luide toon, met muziek erbij etcetera, de gemiddelde leeftijd van de bezoekers hier in gedachten houdend niet eens zo vreemd.
|
|
|
In het andere gebouw zijn er diverse multimediapresentaties. Van verschillende plaatsen klinkt militaire muziek, zonder uitzondering zeer luidruchtig. Wat opvalt aan de tentoonstelling is een absoluut gebrek aan een thematische opbouw. Natuurlijk zijn bij elkaar behorende dingen bij elkaar geplaatst, maar dat is het wel zo'n beetje. De vitrines met voorwerpen worden niet onder een bepaalde kop geplaatst oid. De bezoeker moet de hoofd- en bijzaken zelf maar onderscheiden. Als ik het museum verlaat heb ik niet eens kunnen ontdekken hoeveel para's er nou eigenlijk gedropt zijn destijds. Bepaald geen detail! Een korte, duidelijke uiteenzetting van de hoofdzaken is toch wel het minste dat je van zo'n groots opgezet museum mag verwachten. Ik krijg eerder het idee dat de conservator erg bang is om (van veteranen en locals) gekregen spullen niet tentoon te stellen en dat verfrissende ideeën over museuminrichting hier niet zijn doorgedrongen. Je bent er echt niet met het neerzetten van een paar multimediazuilen. Laat ze eens gaan kijken in het Imperial War Museum in Londen! Heus geen pretpark, maar oneindig veel boeiender.
|
|
Wat hier overigens wel erg leuk is (;->), is de fototentoonstelling met foto's van de streek waar ik het zonet over had, het Waterland van Cotentin, les Marais. Strakke, tijdloze zwartwitfoto's van een fantastisch landschap. Geweldig! Geen kaarten van, helaas, anders had ik ze allemaal gekocht :-)
|
|
In St. Mère is de plaatselijke veemarkt net afgelopen als we naar de boulangerie lopen om onze lunch te scoren. Niet iedereen heeft echte veewagens bij zich. Zo zien we ook eens dat er best twee kalfjes in de achterbak van een Renault Express passen. Ik denk dat deze Renault Express toch wel niet zo hard zal doorrijden als vrijwel al zijn collega's doen. Als ik zo'n ding ergens spot, treedt het Amsterdamse-taxi-effect in werking. GA VOORAL AAN DE KANT, zeg maar :) Vrijwel zonder uitzondering rijden deze auto's, die meestal wit zijn, hier als de brandweer.
|
|
Als we onze croissantjes en Normandische appeltaart (beetje aan de dierlijk vettige kant, qua smaak) ergens tussen de heggetjes opeten, begint het dan toch echt te regenen, voor het eerst deze vakantie! Snel gooien we de plannen om (flexibel zijn wij he!). Vandaag niet een hele dag door Cotentin toeren, zoals het plan was, maar toch liever een binnenactiviteit. Bayeux bijvoorbeeld! De tapisserie van Bayeux staat op de verlanglijst. Dit is een eeuwenoud borduurwerk van 70m bij 0.5m waarop de verovering van Engeland door Willem de Veroveraar en alles wat daaraan vooraf ging wordt afgebeeld, in een soort stripvorm (58 taferelen).
|
|
Maar eerst moeten we daar nog heen, natuurlijk, en liefst op een leuke manier! Nou, dat lukt wel... Omdat het te nat was om een route uit te schrijven, rijdt J-P puur op kaart en ook dat gaat prima, alleen wat vaker stoppen om eea te verifiëren. Het weertype, druilerige motregen, past wel erg bij het gebied waar we nu zijn! Jammer dat het zicht op de eindeloze weilanden zo beperkt wordt door de waterfilm op het vizier. Maar dan droogt het toch weer allemaal op en komen we op plaatsen waar het nog niet eens heeft geregend.
|
|
Als we bordjes zien voor een kasteel vlak in de buurt, het Chateau de la Rivière, gaan we even kijken. Het kasteel is wel behoorlijk kapot. Achterom hebben we er goed zicht op, maar dan blijkt dat je er ook op het binnenterrein kan, via twee deuren. Op een poster staat dat dit een camping is! En inderdaad, onder een afdakje zijn twee wastafels en in een hoek staan containers met lege wijnflessen :-) Verder ziet het er redelijk verwaarloosd uit, al lijkt het er wel op dat hier een woning is die ook bewoond is. En horen we nu stemmen of lijkt dat maar zo? We vertrekken maar weer, voordat dit een spookkasteel wordt :-) Later lees ik op internet dat dit een naturistencamping is. Verklaart wel het besloten karakter van deze camping :-)
|  |
|
De zon schijnt alweer als we Bayeux binnenrijden. Het is best druk hier. Een grote verkeerschaos voor zo'n kleine stad ;) Iedereen zoekt een parkeerplaatsje vlakbij de tapisserie, maar niemand weet precies waar het is, ook wij niet, dankzij de niet zo heel briljante bewegwijzering :) Maar natuurlijk vinden we het uiteindelijk wel en parkeren we zowat op de stoep. Het museum is volledig gewijd aan het 'tapijt'. Tapijt is eigenlijk het verkeerde woord, omdat het echt een borduurwerk is, niet heel fijn (letterlijk), maar redelijk grove steken. |
|
Volgens de middeleeuwse pr is het borduurwerk gemaakt door koningin Mathilde, echtgenote van Willem de Veroveraar, en haar hofdames. Volgens historici is het gemaakt in Engeland. Al in 1077 zou het in Bayeux zijn tentoongesteld! Saillant detail: afgezien van de figuurtjes langs de randen van het doek komen er op het hele doek slechts drie vrouwen voor.
|
|
We gaan voor the full works, dus we bestellen er meteen een audiotour bij (zo'n ding om bij je oor te houden; in de meeste musea een absolute aanrader!). Voordat we die krijgen, is daar echter eerst een afdeling met een enorme quasi-replica van het doek. Quasi, want alleen de highlights staan hierop, met een enorme hoeveelheid uitleg er ook nog bij. We komen straks wel beslagen ten ijs :) Aanrader.
|
|
|
Bij de entree voor het doek schrikken we ons een hoedje: er is net een bus Amerikanen uitgeladen! Hmmm, misschien moeten we nog even wat meer uitleg tot ons nemen! Laat ook maar, we hebben echt alles al gelezen en zijn net vier trappen af komen lopen ;->). Even mensen observeren dus. Een man loopt heel erg ongedurig te doen en vraagt aan zijn medereizigers hoe laat ze weer bij de bus moeten zijn (overal waar we busreisdeelnemers zagen in Normandië, was het evident dat die mensen gebonden zijn aan een strak tijdschema, zodat ze vlot langs alle highlights in de streek geloodsd kunnen worden). Djeez, over een uurtje weer terug zijn, en dan ook eerst nog in de rij gaan staan voor een stom tapijt of zo, dat ziet hij niet zitten. In zijn beste Texaans knauwt ie keihard: "Is there a way out of this place?" :-))
|
|
Slechts mondjesmaat worden er nu mensen toegelaten. Het heeft ook geen zin om je met dertig man tegelijk om elk afgebeeld tafereel te verdringen. Toch loopt het daar wel op uit en ik zal even uitleggen waarom. Die briljante audiotoer die ze hier hebben, kun je in elke gewenste Europese taal krijgen. Wij bestellen de Nederlandse, ingesproken door een jongen met een Zeeuws-Vlaams (!) accent, dus nauwelijks te volgen :) Hastings spreekt ie bijvoorbeeld niet uit met een ee maar met een á, dus zijn wij even blij dat we dit bezoek grondig hebben voorbereid :)
|
|
Ze laten ons al binnen, we staan nog in het halletje voor het doek begint en we drukken op START. Tsja, je kan maar iets te doen hebben terwijl je wacht he, drukken we zo wel op stop of pauze. De jongen met de bijna onverstaanbare, hijgerige stem met hetzelfde accent als het onze begint in een duizelingwekkend tempo aan zijn verhaal en we staan nog aan te schuiven voor de eerste afbeelding als hij al over afbeelding nummer vier bezig zit. Paniekerig druk ik herhaaldelijk op pauze, druk op fluistertoon overleggend met J-P (je mag hier eigenlijk geen geluid maken, maar als ik de audiotour van mijn oor haal, hoor ik een pandemonium van verschillende audiotoeren door elkaar!). Hij beweert dat ik te driftig ben en gewoon 1x op pauze moet drukken, niet meermaals...Maar het helpt niet! En de jongen zit ondertussen al bij afbeelding 14 en wij staan nog bij 7! Paniek! :-) J-P keert terug met het apparaat om navraag te doen over de niet-functionerende pauzeknop en het meisje van de audiotoeren vertelt hem dat het normaal (!) is dat die knop het niet doet! Ze biedt nog aan zijn geld terug te geven :-)))) Ok, dan zit er maar een ding op: stoppen met de slappe lach en doorlopen naar afbeelding 17 en dan maar van daar af in hoog tempo door te lopen om globaal het verhaal te volgen :)
|
|
Pffffff, blijkt dus dat ik tegelijk met ongeveer 15 anderen op start heb gedrukt en dus telkens met 15 anderen hetzelfde tafereel wil bekijken! Als de jongen in het apparaat is uitgehijgd, ga ik dan ook maar weer helemaal overnieuw het doek langs. Met die hele buslading de deur uit is het ook een heeeeel stuk rustiger :-)
|
|
Er zijn mensen die dit werk kinderachtig vinden. Het lijkt ook wel een beetje op de plaatjes bij een fabeltjesboek, compleet met lachende paarden (als William met paarden en al (!) inscheept om Engeland te gaan veroveren), kleurige bootjes (vikingschepen natuurlijk!) en kastelen en koningen.
|
|
|
Evengoed is het niet een 100% vrolijk verhaal, en ook niet echt geschikt voor kinderen ;-) De decoratieve dierenafbeeldingen langs de rand van het doek maken op een gegeven moment plaats voor stukjes mens, stukjes paard en stukjes wapen, kriskras door elkaar. Ok, Willem zegeviert bij Hastings, maar niet zonder bloedvergieten (duh). De afbeeldingen zelf zijn technisch niet ingewikkeld, maar de complete compositie is wel degelijk knap. Bovendien is het een wonder op zich dat van zo'n enorm doek zo enorm veel bewaard is gebleven en ook nog in zulke goede staat. Niet om het een of ander, maar meestal zijn stukjes stof van honderden jaren oud vrijwel compleet vergaan, zelfs als ze in het halfdonker en bij een optimale temperatuur en vochtigheidsgraad worden bewaard, zoals dit doek.
|
|
J-P is allang buiten en heeft wat andere bezoekers gadegeslagen. Een man vroeg aan een vrouw wat ze van het doek vond. Zij antwoordde: 'It wasn't as bad as I thought it would be'. Hij: 'How did you like the audio tour? ' Nou, die vond ze wel interessant, daar had ze geen spijt van. Hij wel: 'I could've easily done without!'. Heeeeel goed, kijk mama, zonder handen :-)) Zie hier voor een complete uiteenzetting van de vertelling op het tapisserie de Bayeux.
|
|  |
|
Ondertussen hebben we het flink warm gekregen in ons motorpak, dus we zijn blij dat we weer naar buiten kunnen (Is there a way outta this place?). De kathedraal van Bayeux ziet er fenomenaal uit, ook al loopt menig bezoeker er blind aan voorbij op zoek naar dat stukje 'tapijt'. De zon schijnt precies op de torenspits, tussen een gat in de bewolking door. Heeft iemand doorgegeven dat er nog wat extra belichting nodig was??
|
|
Natuurlijk moeten we ook even binnen kijken in de kathedraal van Bayeux. Daar barst het van de fraaie in steen gehouwen motieven. In de crypte, waar ik van de paar laatste traptreden stuiter, zijn tegen het gewelfde plafond recentelijk gerestaureerde vijftiende-eeuwse fresco's te bewonderen. Beetje primitief, als kindertekeningen. Door de restauratie krijgt het geheel een beetje een onecht karakter, maar ja, zo is er tenminste nog wel wat van te zien! (Zie ook hier)
|
|
Omdat we een beetje van de kust vandaan hiernaartoe zijn gekomen, langs de zeer gewaardeerde smalle w/heggetjes, gaan we op de terugweg naar het hotel wat dichter langs de kust rijden. Natuurlijk willen we geen hoofdweg daar nemen, maar kleine weggetjes, wat erop neerkomt dat we diverse malen de hoofdweg kruisen. Dat heb ik er graag voor over, want hoewel mijn reisgids melding maakte van uitermate saaie dorpjes dichtbij de kust, lijkt dit de eerste onwaarheid waar ik de gids op moet betrappen. De dorpjes zijn hier namelijk verre van saai. Ook hier weer fraaie boerderijen en bepaald geen onaardige huizen. |
|
Belangrijker: de smalle wegen zijn geweldig, ze kronkelen maar raak en wij zeilen wat af door het grind dat ook hier rijkelijk is neergestrooid. Ideale verkeersremmer, hoewel dat hier vanwege het gebrekkige zicht (minimaal manshoge heggen!!!) niet eens nodig is. In Nederland hebben ze de neiging veel duurdere oplossingen te bedenken, vaak nog zonder het gewenste resultaat ook...
| 
|
|
Er ligt aan Omaha Beach een enorm Amerikaans kerkhof (Colleville sur Mer) en daar willen we aan het eind van deze middag nog even heen. Hoewel het nog maar vijf (?) uur is, hebben ze de boel echter net op slot gedaan. Dan gaan we nog maar even naar het strand zelf. Hier zijn wat bunkers te zien en natuurlijk ook weer gedenktekens, hier met schier eindeloze opsommingen van de namen van gesneuvelden.
|
|
|
Borden leiden gemotoriseerde bezoekers langs de gehele frontlinie van D-Day, of Le Choc zoals de Fransen het noemen. Wij rijden een klein stukje van deze route (beetje oneerbiedig misschien, maar dit is een rasechte scheurweg met tig snelle bochten!!). Bij Pointe du Hoc landden de US Rangers, die met ladders en touwen langs de rotsen (die had je langs Utah Beach niet!) naar boven zijn geklommen om het Duitse geschut uit te schakelen. Voorafgaand hieraan zijn de Duitse stellingen langdurig beschoten door het slagschip de USS Texas en door torpedobootjagers. Geen wonder dus dat dit landschap zo pokdalig is. Je vindt hier enorme bomkraters.
|
|
|
Het gedenkteken (hieronder, links...) heeft een nogal opvallende vorm, Is het de bedoeling dat we hier stilstaan bij de mogelijkheid dat alle oorlogen voortkomen uit (een overmaat aan) testosteron?
|
|
|
|
De avondzon schijnt nog uitbundig op dit gruwelijke, puisterige landschap. De verleiding om even in het zonnetje te gaan liggen op het door schapen kortgehouden gras is groot... Maar het zou nogal oneerbiedig zijn en we moeten toch weer verder, een hapje eten in de buurt van ons hotel.
|
|
|
De zon is aan het ondergaan en dat levert prachtige plaatjes op, hoewel we vrijwel continu langs bebouwing rijden, de laatste tien, twintig kilometer naar Carentan. We sluiten de dag af met een pizza (met cider, mjamjam!) in de plaatselijke Porte Plaisance (jachthaven).
|
|
Ga naar het verslag van dag 1&2
3
5 & 6 |